رویش باران - ادبیات فارسی متوسطه ی اول

عباس یمینی شریف، شاعر و نویسنده کودکان

عباس یمینی شریف، از نخستین شاعران و نویسندگان کودکان، ۱ خرداد ۱۲۹۸ در تهران زاده شد. او از کلاس پنجم دبستان شعر گفتن را آغاز کرد.

در سال ۱۳۱۷ وارد دانشسرای‌ مقدماتی تهران شد و در آنجا با دیدن کتاب‌های کودکان خارجی، به این باور رسید که باید آثار ویژه‌ای برای کودکان و نوجوانان به زبان ساده و روان نوشته ‌شود. بنابراین تصمیم گرفت به ترجمه کتاب و سرودن شعر ویژه‌ی کودکان بپردازد. مجله‌ی «بازی‌کودکان» در سال ۱۳۲۳به سردبیری او منتشر شد. در سال ۱۳۲۴ شعرهای او به تدریج وارد کتاب‌های ابتدایی مدارس شد. شعرهای او در نشریات کودکان منتشر می‌شد. او مدتی مدیریت مجله‌های «دانش آموز»، «سازمان جوانان شیر و خورشید سرخ»‌ و "کیهان بچه‌ها" را نیز ‌به عهده داشت. یمینی شریف باور داشت که باید شیوه‌ی آموزش خواندن و نوشتن در ایران دگرگون شود. به دنبال این باور، کتاب اول دبستان به نام «دارا و آذر» که سال‌ها نخستین کتاب آموزشی کودکان ایران به شمار می‌رفت، را تالیف کرد. یمینی شریف، با همراهی همسرش در سال ۱۳۳۶ دبستان روش نو، را تاسیس کرد که بعدها به یک مجتمع آموزشی گسترش یافت. همچنین از پایه‌گذاران "شورای‌ کتاب ‌کودک" و "انجمن پژوهشهای آموزشی پویا" نیز می‌باشد. از آثار او می‌توان به کتاب‌های اول دبستان، نیم قرن در باغ شعر کودکان، آوای نوگلان، آه ایران عزیز، داستان عروسک، کتاب توکا اشاره کرد. یمینی شریف، در ۲۸ آذر ۱۳۶۸ درگذشت.

 

پروین دولت آبادی، شاعر کودکان ایران

۲۱ بهمن ماه ۱۳۰۳ زاد روز پروین دولت آبادی است. او از شاعران برجسته ی کودکان ایران و از بینان گذاران شورای کتاب کودک بود. دولت آبادی، با آن که در سرودن شعر بزرگسالان توانا بود اما دیدار از پرورشگاهی که پدرش سرپرستی آن را بر عهده داشت سبب شد که کار برای کودکان را برگزیند.

وی به همراه محمود کیانوش تلاش کرد سروده های سرگرم کننده و لذت بخش را جایگزین شعرهای پندآموز متداول آن دوران کند. او در آثارش با پدیده‌هایی چون آب، خورشید و باران زیباترین شعرها را آفریده کرده است و در آن ها از امید و زندگی در صلح سخن می‌گوید. وی از اندک شاعرانی است که آثارش در کتاب های درسی نیز آمده است.

از دیگر فعالیت های او در زمینه ی ادبیات کودکان ایران، گردآوری گنجینه ادبیات کودکان با همکاری لیلی ایمن آهی و بنیان گذاری انتشارات تخصصی ادبیات کودک به همراه پرویز ناتل خانلری را می توان نام برد. او همچنین از ویراستاران بخش کتاب‌های کودکان انتشارات فرانکلین بود.‌ از آثار این شاعر کودکان می‌توان به شوراب، بر قایق ابرها، باز می‌آید پرستو نغمه‌خوان، هلا‌ل نقره‌سار، در بلورین جامه انگوری، گنجشک و وزغ و جمجمک برگ خزان اشاره کرد. کتاب شعر گل بادام او در سال ۱۳۶۶ جایزه ی شعر شورای کتاب کودک را دریافت کرد

 محمد جواد محبت متولد ۱۳۲۱

و در کرمانشاه است. وى از شاعران فعال پیش از ۵۷ محسوب مى شود «دو کاج» - «نماز» و«آشنای همیشه خوب » ازمشهورترین سروده‌های محبت هستند

که در کتاب‌های فارسی دوران ابتدایی به چاپ رسیده‌اند «محبت» همچنین در زمینه نقد شعر نیز فعال است.

او اکنون به عنوان یکى از چهره هاى مطرح حوزه شعر انقلاب و شعر آئینى معاصر، شناخته مى شود و ذهن و زبان بسیارى از شاعران امروز این حوزه، مدیون و محصول آثار اوست.

شاعر شعر "نماز"در فارسي بخوانيم پايه سوم و شعر هاي" عيدانه ي خدا" و "دوكاج" در فارسي چهارم و شعر"آشناي هميشه خوب در فارسي بخوانيم پايه پنجم.

 
 
مصطفي رحمان دوست

مصطفي رحمان دوست شاعر، قصه نويس و مترجم كتاب هاي كودكان نوجوانان در سال1329 در همدان متولد شد. پس از اخذ ليسانس زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه تهران، به عنوان كارشناس كتاب هاي خطي در كتابخانه مجلس مشغول به كار شد.

او از كلاس پنجم ابتدايي به نوشتن علاقه مند شد و در سال 1351 براي كودكان شعر سروده است بعد از انقلاب اسلامي با عنوان مدير مركز نشريات كانون پرورش فكري كودكان نوجوانان، مدير مسئول نشريات رشد، سردبير رشد دانش آموز، سردبير سروش كودكان و نوجوانان، مدير كل دفتر مجامع و فعاليت هاي فرهنگي و مدرس داستان نويسي و ادبيات كودكان و نوجوانان در دانشگاه هافعاليت نموده است ازوي آثار متعددي به صورت مجموعه شعر براي كودكان و نوجوانان، داستان، ترجمه و تأليفاتي در زمينه هنر كودكان و نوجوانان منتشر شده است.

مجموعه‌ی شعر « بازی با انگشتان» مصطفی رحماندوست که پیش از این به زبان سوئدی ترجمه شده بود، به زبان‌های کره‌ای و انگلیسی نیز ترجمه می‌شود.
«بازی با انگشتان» رحماندوست توسط اینگمار لین دال با همت یک آژانس ادبی در خارج از کشور به زبان سوئدی ترجمه شده بود، که حالا هم قرار است توسط همین آژانس به دو زبان انگلیسی و کره‌یی ترجمه شود.

(شعرهاي" زرد آلو" در فارسي بخوانيم پايه اول و شعر "روز خوب پيروزي" در پايه دوم از آثار وي انتخاب شده است.)

 

ناصر كشاورز متولد ۱۳۴۱ در تهران است. از وی تاكنون حدود ۱۶۰ عنوان كتاب منتشر شده است وی تاكنون جوایز متعددی را دریافت كرده اند و شعرهایش همیشه مورداستقبال مخاطبان خردسال، كودك و نوجوان بوده اند.

ناصر كشاورز، نامی آشنا برای این دسته مخاطبان است. «راز تاك» جديد ترين شعر ناصر كشاورز است راز تاك شامل اشعاري با موضوع زندگي امام رضا(ع) است كه با نگاهي تازه و شاعرانه براي كودكان سروده شده است. اين شاعر همچنين قصد دارد داستان هاي قرآني را با نگاهي جديد به شعر تبديل كند تا كودكان و نوجوانان به آساني با اين داستان ها ارتباط برقرار كنند.

كشاورز پيش از اين مجموعه کلیله و دمنه را به شعر در آورده است.اين شاعر كودك و نوجوان فعاليت در ادبيات، به ويژه در بخش شعر کودک و نوجوان را از سال 1361 آغاز كرده است.از وي به عنوان يكي از شاعران نوگرا و صاحب سبك در شعر كودك و نوجوان نام مي برند

(اشعار" عروسي" در فارسي پايه اول و شعر"ستاره" در فارسي بخوانيم پايه دوم و "پدربزرگ" و "آسمان زمين آب" در فارسي سوم از آثار ايشان انتخاب شده است)

اسدالله شعباني

اسدالله شعباني متولد سال 1337 در همدان است و برخي از آثارش همچون «‌پرچم سبز درخت»، « ماه نو ،نگاه نو» و « ‌زمين ما، دل ما» تاكنون جوايزي را در حوزه ادبيات كودك به خود اختصاص داده‌اند. اسدالله شعباني نامي آشنا در عرصه ي ادبيات كودكان ونوجوانان مي باشد.

وي حدود 400 كتاب تاليف كرده است كه بخش اعظم آن را شعر و داستان براي بچه ها تشكيل مي دهدداستان دختر باغ آرزو ( يا همان دختر بند انگشتي) را با روايت جديد وكاملا ايراني به شكل قصه هاي منظوم نوشت كه توانست جايزه يونيسف بسياري ديگر از جوايز داخلي را كسب كند.

( شعر، اي ايران، در فارسي بخوانيم پايه اول ابتدايي

 

وحيد نيكخواه آزاد

وي در سال 1335 در تهران به دنيا آمد و فعاليت هاي هنري را از سال 1355 شروع نمود كار گردان سينما ،شاعر و نويسنده مي باشد. وحید نیکخواه آزاد به عنوان يكي از فعالان سینمای کودک و نوجوان که سال‌ها به عنوان تهیه‌کننده و مسئول نقشی قابل توجه در این سینما داشته؛ حالا در مقام کارگردان دومین اثر خود را با محوریت کودکان با نام «نصف مال من، نصف مال تو» ساخته است.

(شعر،خانواده در فارسي بخوانيم پايه دوم از آثار وي مي باشد)

 

افسانه شعبان نژاد

شعبان نژاد متولد ۱۳۴۲ در شهراد [از توابع كرمان] است. از وى تاكنون حدود ۱۲۰ عنوان كتاب منتشر شده كه در برگيرنده حوزه هاى شعر و داستان كودك و نوجوان است.

از ميان آثار وى مى توان به اين عناوين اشاره كرد: صداى صنوبر، بهار گمشده و شكوفه هاي برفي و ... اشاره كرد. شاعر پونه ها و پروانه ها مي گويد شعرهايم را هديه بچه ها به خود مي دانم و بودن با آنها برايم الهام بخش است و مرا در اشعارم به دنيايشان نزديك مي كند.

(شعر، راه مدرسه در فارسي بخوانيم پايه اول و شعر، مهربان تر از مادر در فارسي بخوانيم پايه دوم)

 

 محمد تقي بهار

محمدتقی در 17 آذر 1265در مشهد

به دنیا آمد. او فرزند میرزا محمدکاظم صبوری بود که قبل از وی لقب ملک‌الشعرا داشت.

پس از مرگ پدرش در سال ۱۳۲۲ ه‍. ق. ، لقب ملک‌اشعرا به دستور مظفرالدین شاه قاجار به

محمدتقی هیجده‌ ساله رسید.

در دوران استبداد صغیر در سال ۱۳۲۸ ه‍. ق. بهار به مشروطه‌طلبان خراسان پیوست و در انتشار روزنامهٔ خراسان با آنان همکاری کرد. این روند تا فتح تهران در ۱ رجب ۱۳۲۷ ه‍. ق. (۲۸ سرطان ۱۲۸۸) به‌دست مشروطه‌طلبان و استعفای محمدعلی شاه ادامه یافت. هم‌زمان با آغاز جنگ جهانی اول، به نمایندگی دورهٔ سوم مجلس شورای ملی، انتخاب شد. از ۱۳۰۵ تا ۱۳۲۰ بهار زندانی می‌شود و یک بار نیز به مدت یک سال به اصفهان تبعید می‌شود. در همین درگیری‌ها دیوان اشعارش که در چاپخانهٔ مجلس چاپ شده بود ولی توزیع نشده بود توسط شهربانی ضبط می‌شود. کارهای دیگر بهار غیر از تاریخ سیستان، مجمل التواریخ، سبک‌شناسی، و چند کتاب درسی مي باشد وی در ۱۳۲۳ پس از کنار رفتن رضاشاه پهلوی کتاب تاریخ مختصر احزاب سیاسی را چاپ کرد و در آن به انحلال سلسه قاجار و روی کار آمدن رضاشاه پرداخت و همجنين ملک الشعرای بهار ،جمعیت ایرانی هوادار صلح را بنیان نهاد و در دوران محمدرضا شاه پهلوی در ۱۳۲۵ شمسی بهار مدتی وزیر فرهنگ شد. و سرانجام در ۱ اردیبهشت 1330 درگذشت.

شعرهاي "رنج و گنج"درپايه چهارم و شعر "چشمه و سنگ"در پايه پنجم ازآثار وي انتخاب شده است.

 

 قيصر امين پور

 

دكتر امين‌پور در دوم ارديبهشت ماه ۱۳۳۸در گتوند دزفول به دنيا آمد. تحصيلات ابتدايي را در

دزفول ادامه داد و در سال ۵۷ در رشته دامپزشكي دانشگاه تهران پذيرفته شد ولي پس از مدتي از اين رشته انصراف داد.

قيصرامين‌پور، در سال ۶۳ بار ديگر و اين بار در رشته زبان و ادبيات فارسي به دانشگاه رفت و اين رشته را تا مقطع دكترا گذراند و در سال ۷۶ از پايان‌نامه دكتراي خود با راهنمايي دكتر محمدرضا شفيعى كدكني با عنوان «سنت و نوآورى در شعر معاصر» دفاع كرد. اين پايان‌نامه در سال ۸۳ و از سوي انتشارات علمي و فرهنگي منتشر شد.

دكتر امين‌پور در سال ۸۲ به‌عنوان عضو پيوسته فرهنگستان زبان و ادبيات فارسي برگزيده شد. در سال 1367 سردبير مجله سروش نوجوان شد درهمين سال نيز به عنوان عضوفرهنگستان ادب و زبان فارسي انتخاب شد.

اولين مجموعه شعرش را با عنوان "تنفس صبح" كه 1382 بخش عمده آن غزل بود و حدود بيست قطعه شعر آزاد؛ از سوى انتشارات حوزه هنرى در سال 63 منتشر كرد يكي از راههاي ارتباط با كودكان و نوجوانان در شعر استفاده از وزن ريتميك و واژه هاي موزون و خوش آهنگ است و امين پور از اين اوزان و نيز ديگر اوزان براي عام در شعرهايش به تنوع استفاده كرده است ايشان در بامداد سه شنبه، ۸ آبان ۱۳۸۶ در ۴۸ سالگي در بيمارستان دي تهران درگذشت.

شعر هاي"يك خط در ميان"ودر فارسي بخوانيم پايه چهارم ابتدايي و شعر"دهكده خوب ما" ازآثار وي مي باشند.

 

پروين اعتصامي

رخشندهٔ اعتصامی مشهور به پروين اعتصامي بزرگترین شاعرزن ایرانی است که در تاریخ ادبیات پارسی ظهور نموده است پروین اعتصامی در ۲۵ اسفند ۱۲۸۵ خورشیدی در شهر تبریز

به دنیا آمد.

پدرش یوسف اعتصامی آشتیانی (اعتصام‌الملک) و مادرش اختر فتوحی (درگذشتهٔ ۱۳۵۲) از اهل آذربایجان بود. اعتصام‌الملک، پدر پروین از نویسندگان و مبارزان دوران مشروطه بود او در سال ۱۲۹۱ به همراه خانواده‌اش از رشت به تهران مهاجرت کرد؛ به همین خاطر پروین از کودکی با مشروطه‌خواهان و چهره‌های فرهنگی آشنا شد و ادبیات را در کنار پدر و استادانی چون دهخدا و ملک الشعرای بهار آموخت.

در تیر ماه سال 1303 شمسی دوره مدرسه دخترانه آمریکایی را که به سرپرستی خانم میس شولر در ایران اداره می شد با موفقیت به پایان برد و در جشن فراغت از تحصیل خطابه ای با عنوان" زن و تاریخ" ایراد کرد.

پروین در سن ۲۸ سالگی در تیرماه ۱۳۱۳ با پسرعموی پدرش فضل‌الله اعتصامی (رئیس شهربانی وقت کرمانشاه) ازدواج کرد ولی این ازدواج، در مرداد ۱۳۱۴ به جدایی انجامید. بعدها پروین در کتابخانهٔ دانشسرای عالی به عنوان کتابدار به کار مشغول شد پروین به تشویق ملک‌الشعرای بهار در سال ۱۳۱۵ دیوان خود را منتشر کرد ولی مرگ پدرش در دی ماه ۱۳۱۶ در سن ۶۳ سالگی، ضربه هولناک دیگری به روح حساس او وارد کرد پروین اعتصامی عاقبت در تاریخ ۱۵ فروردین ۱۳۲۰ در سن ۳۵ سالگی بر اثر ابتلا به بیماری حصبه در تهران درگذشت و در حرم فاطمه معصومه در قم در مقبرهٔ خانوادگی به خاک سپرده شد.

شعر"بلبل و مور"در فارسي بخوانيم پايه پنجم از آثار وي مي باشد.

 

محمدرضا سنگری

سنگری اول آبان 1333 درشوش متولد شد. وی فارغ‌التحصیل دكترای زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران می‌باشد.

رویكرد وی به شعر به زمان تحصیل در كلاس چهارم ابتدایی باز می‌گردد. شعرهای دكتر سنگری تاكنون به صورت پراكنده در برخی از نشریات چاپ شده است.

او تا به امروز در بسیاری از همایشهای سراسری شعر دفاع مقدس و شبهای شعر دفاع و مقاومت حضور داشته و در جلسات متعدد آن به نقد و بررسی شعر دفاع مقدس و ادبیات پایداری پرداخته است.

كتاب «بررسی ادبیات منظوم دفاع مقدس» این نویسنده كه در سه جلد نوشته شده به عنوان برترین كتاب سال دفاع مقدس شناخته شده است.

گفتنی است سنگری در حال حاضر ساكن تهران است و ضمن تدریس در دانشگاهها، سردبیر مجله رشد زبان و ادبیات فارسی و مجله تربیت می‌باشد و با سازمان پژوهش و تألیف كتب درسی هم همكاری دارد.

شاعر شعر«مهربان مثل آفتاب»در فارسي بخوانيم پايه سوم از آثار وي انتخاب شده است.

 

بابك نيك طلب

نيك‌طلب در 9 تير 1346 در تهران متولد شد. وي فارغ‌التحصيل رشته زبان و ادبيات فارسي

(كارشناسي) مي‌باشد. او كارشناس ادبي وزارت آموزش و پرورش است. در تهران سكونت داردو با نشريات مختلف همكاري دارد.

حوزه هنري تهران، مجلات رشد، كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان، شوراي شعر سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران از جمله مؤسسات فرهنگي است كه وي با آنها همكاري داشته است. از آثار وي مي توان به «پيشواز روشني»، نشر جوانه 1371، «مجموعه‌هاي گلبانگ تربيت ويژه سرود شماره 4 تا 10 اداره كل فرهنگي هنري وزارت آموزش و پرورش» و «پنجره‌هاي آسمان» ، نشر افق 1378اشاره كرد.

كتاب «پيشواز روشني» برنده لوح زرين چهارمين جشنواره كتاب سال كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان و برنده كتاب سال سروش نوجوان در سال 1373 شده است.

شعر «سوار تازه رسيده» در فارسي بخوانيم پايه چهارم از آثار وي انتخاب شده است.

 

جواد محقق

محقق در سال 1333 در همدان متولد شد. تحصيلات خود را در همدان ادامه داد و فارغ‌التحصيل كارداني دانشسراي تربيت معلم مي‌باشد.

وي از فعالان عرصه فرهنگي مي‌باشد. از جمله فعاليتهاي ايشان مي‌توان به تأسيس انجمن ادبي ميلاد از سال 1359 در همدان، مدير مسئول مجلات رشد از سال 1371 تاكنون، مسئول صفحه شعر كيهان بچه‌ها عضو شوراي شعر كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان، همكاري با بنياد حفظ آثار و نشر ارزشهاي دفاع مقدس و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، جشنواره مطبوعات و عضو شوراي مشاوران خانه روزنامه‌نگاران جوان، نايب رئيس انجمن قلم ايران در سال 1378 و مسئول شوراي نهضت سوادآموزي استان همدان سالهاي 60 و 61 اشاره كرد.

وي در مجموع بيش از ده عنوان كتاب منتشر كرده است و سه مجموعه آماده چاپ دارد. آثار وي«تاوان عشق»، «مثل من به انتظار»، «ياد ماندگار»، «مردي چو آفتاب» و «گاهنامه ميلاد».

شعر"بچه هاي ماندگار"در فارسي بخوانيم پايه پنجم از آثار ايشان انتخاب شده است.

 

مهري ماهوتي

وي در 26 فروردين 1340 در شهر بابل به دنيا آمد دوران تحصيل را تاپايان ديپلم در بابل گذراند و پس از قبول شدن در رشته بانكداري به تهران آمد.

چون رشته تحصيلي اش كمترين مناسبتي با روحيه اش نداشت،‌آن را رها كرد وقدم در فعاليت هاي فرهنگي گذاشت ماهوتي،از سال 1367 با شعر و قصه در زمينه فانتزي، ديني و اخلاقي براي كودك ونوجوان آغاز به كار كرده و تا كنون بيش از 140 اثر از او به چاپ رسيده است. از فعاليت هاي وي مي توان به همكاري با مجله رشد و كيهان بچه ها اشاره كرد .

شاعر شعر" روز پدر" در فارسي بخوانيم پايه سوم

 

گلچین گیلانی ١٢٨٨-١٣٥١

مجدالدین میرفخرایی،‌ نامدار به گلچین گیلانی، از شاعران پیشاهنگ نوگرایی در ایران، در سال ١٢٨٨ در شهر ‌رشت به دنیا آمد. پدرش سید مهدی میرفخرایی زاده تفرش بود،

كه بعدها منشی میرزا عبدالله خان وزیر و مستوفی، حاكم تبریز شد و لقب «دبیر دفتر» گرفت. سپس به فرمانداری شهرهای سبزوار، قم و تربت‌حیدریه رسید. مجدالدین آموزش ابتدایی خود را در شهر رشت به پایان رساند.

در همین زمان شعرهایی از او در روزنامه‌های رشت به چاپ رسید و مورد پسند خوانندگان قرار گرفت. دوره كودكی و نوجوانی شاعر كه در زادگاهش گیلان سپری شد، در ذهن و زبان شاعرانه‌ی او تاثیر بسیار به جا گذاشت.

میرفخرایی پس از پایان دوره ابتدایی به تهران رفت و در مدرسه‌ی متوسطه‌ی سیروس و دارالفنون درس خواند. وحید دستگردی و عباس اقبال آشتیانی از استادان او در دارالفنون بوده‌اند. گلچین در این دوره نیز همچنان در گستره‌ی ادبیات كار می‌كرد و در نشست‌های «انجمن ادبی ایران» شركت می‌جست. شعرهای او از سال ١٣٠٧ در مجله‌ی «ارمغان» به سرپرستی وحید دستگردی به چاپ می‌رسید.

شاعر شعر" باران" در فارسي بخوانيم پايه ي چهارم ابتدايي

 

كبري هاشمي

در سال 1349 در شهر تهران متولدشد. كبري هاشمي، آموزگار، نويسنده و شاعر كتاب هاي كودك، از مؤلفان كتاب هاي درسي است.

هاشمي سال ها معلم دبستان هاي منطقه ۱۹ تهران بوده و به تدريس پرداخته و فعاليت هاي هنري زيادي را براي كودكان مدارس مختلف انجام داده است. كبري هاشمي، عضو انجمن نويسندگان كودك و نوجوان است و تاكنون نزديك به بيست جلد كتاب شعر، داستان و نمايشنامه تأليف كرده است. و با مجلات رشد نيز همكاري داشته است.

كبري هاشمي، پس از انتشار نخستين اثرش با عنوان «پنج نمايشنامه» در سال ،۱۳۷۸ تاكنون نزديك به بيست عنوان كتاب براي كودكان و نوجوانان نوشته است.

( شاعر شعرهاي«جشن بهمن» در فارسي پايه اول و« خانه ي عزيز من» در فارسي بخوانيم پايه سوم )

 

نوشته شده در چهارشنبه هفتم تیر 1391ساعت 23:55 توسط محمد اميرزاده | |